Cà phê thối rễ làm cây vàng lá, rụng lá, héo trưa. Xem dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân và phác đồ xử lý 7–21 ngày để cứu rễ.
Thối rễ cà phê Dấu hiệu – nguyên nhân – cách xử lý nhanh để cứu cây (7–21 ngày) (3)
1) Thối rễ cà phê là gì? Vì sao nguy hiểm?
Thối rễ là tình trạng rễ tơ chết/rụng, rễ chuyển nâu đen, nhớt, cây mất khả năng hút nước – dinh dưỡng. Lúc này bón phân nhiều cũng không ăn, thậm chí càng bón càng sốc.
2) Dấu hiệu thối rễ cà phê (nhìn ngoài vườn là biết)
Lá vàng nhạt → vàng loang, cây chậm đọt, đọt ra nhỏ
Trưa nắng héo rũ, chiều mát lại hơi tỉnh (điển hình rễ yếu)
Rụng lá, cành khô dần, cây “đuối” dù đất vẫn ẩm
Đào kiểm tra thấy: rễ tơ ít, rễ đen/nâu, có mùi hôi; đất bí – ẩm – dễ úng
Cận tán lá vàng loang + đọt nhỏ
3) Nguyên nhân gây thối rễ cà phê (9/10 vườn dính ở đây)
(1) Úng nước – đất bí – thoát nước kém
Mùa mưa/tưới nhiều, đất nén chặt làm rễ thiếu oxy → nấm khuẩn hại rễ bùng lên.
(2) Nấm bệnh hại rễ (hay bùng mùa mưa)
Khi đất ẩm liên tục, mầm bệnh phát triển mạnh làm rễ thối nhanh.
(3) Tuyến trùng làm “đứt rễ tơ”
Rễ bị tổn thương là cửa ngõ cho nấm xâm nhập → thối nặng hơn.
(4) Bón phân cô đặc / bón dồn đạm
Muối phân cao làm cháy rễ tơ, rễ yếu rồi thối.
(5) Hữu cơ tươi/nóng, vùi sát gốc
Hữu cơ chưa hoai gây nóng/yếm khí → rễ suy.
Sơ đồ 1 trang: “Úng nước → rễ ngộp → nấm tăng → thối rễ"
4) Phân biệt thối rễ với thiếu phân (để khỏi xử lý sai)
Thiếu phân thật:
Lá vàng khá đều theo quy luật
Cây vẫn có rễ tơ
Đất không hôi, ít héo trưa
Thối rễ:
Vàng loang, cây nặng cây nhẹ
Hay héo trưa
Rễ tơ ít/đen, đất bí – ẩm – có mùi
Gợi ý: Trước khi bón thêm, đào 1–2 gốc kiểm tra rễ.
Ảnh đào kiểm tra rễ đúng cách: đào vòng ngoài tán, tránh chặt rễ chính
4.1) Bảng phân biệt nhanh: Thối rễ – Vàng lá thiếu dinh dưỡng – Tuyến trùng
THỐI RỄ
THIẾU DINH DƯỠNG
TUYẾN TRÙNG
MÀU LÁ
Vàng loang
Vàng đều hơn
Vàng loang, suy kéo dài
BIỂU HIỆN TRƯA NẮNG
Héo trưa rõ, chiều dịu lại
Ít héo trưa (trừ khi hạn nặng)
Héo nhẹ do rễ yếu
ĐỌT NON
Đọt yếu, nhỏ
Đọt chậm nhưng tương đối đều
Đọt lẹt đẹt, tán thưa
ĐẤT, RỄ
Đất bí/ẩm; rễ tơ ít, rễ nâu/đen, nhớt
Rễ tơ còn, màu rễ ổn
Rễ tơ đứt, rễ kém phát triển (có thể sần/u tùy mức)
Kết luận nhanh: Nếu có héo trưa + rễ tơ ít/đen → xử lý như thối rễ trước, đừng vội bón đạm.
5) Phác đồ xử lý thối rễ cà phê (3 bước – cứu rễ trước, rồi mới bón phân)
Bước 1: Cắt “nguyên nhân” (1–3 ngày)
Khơi rãnh thoát nước, không để đọng quanh gốc
Phá váng, xới nhẹ mặt đất cho thoáng
Dọn cỏ sát gốc
Tạm ngưng NPK/đạm mạnh 7–10 ngày để rễ hồi
Khơi rãnh thoát nước giữa hàng
Bước 2: Phục hồi hệ rễ + hệ đất (7–21 ngày) Mục tiêu: kéo rễ tơ ra lại, đất tơi hơn, giảm áp lực nấm khuẩn vùng gốc. Gợi ý hướng hữu cơ/vi sinh (bền và an toàn):
- Tưới NEMANO dưới gốc để hỗ trợ hệ vi sinh có lợi vùng rễ (ưu tiên khi nghi rễ yếu/tuyến trùng).
• 1 lon pha 400 lít nước, tưới gốc cho 1.000–2.000 m²
• Lưu ý: nếu vừa dùng thuốc hóa học đổ gốc thì cách ly 7–10 ngày rồi hãy tưới
- Kết hợp FUVICO để cải tạo đất, kích rễ, giúp cây hấp thu lại phân bón tốt hơn.
• Pha/tưới: 1kg/200 lít nước (không pha quá đặc; tối thiểu 50 lít/1kg)
• Cây kinh doanh: 1 xô 10kg dùng khoảng 3.000 m² (tưới gốc)Mẹo ngoài vườn: Đang thối rễ thì ưu tiên cứu rễ – cứu đất trước. Cây hồi rồi vô NPK sau sẽ hiệu quả hơn.
Bước 3: Quay lại dinh dưỡng (khi rễ tơ hồi) Dấu hiệu có thể quay lại phân:
Lá đứng hơn, bớt héo trưa
Đọt ra đều hơn, lá non xanh hơn
Đào kiểm tra thấy rễ tơ trắng ra lại
Lúc này đi NPK theo nguyên tắc: ít mà nhiều lần, tránh dồn một cục làm sốc rễ.
Rễ tơ trắng hồi phục
6) Sai lầm làm thối rễ nặng thêm
Thấy vàng lá là bón thêm đạm ngay
Đất đang úng vẫn tưới “kích rễ”
Pha/đổ quá đặc vào gốc
Trộn vi sinh với thuốc hóa học sát ngày
7) Câu hỏi thường gặp
Câu 1: Cà phê thối rễ có cứu được không?
Cứu được nếu làm đúng: Anh/chị cứ làm theo thứ tự thoát nước → phục hồi rễ → quay lại dinh dưỡng từ từ. Câu 2: Bao lâu thấy hiệu quả?
Thường 7–21 ngày sẽ thấy cây đỡ héo trưa, lá đứng hơn; rễ tơ ra lại tùy mức nặng nhẹ và đất. Câu 3: Có cần bón NPK ngay không?
Không nên. Rễ đang hư thì ưu tiên cứu rễ trước. Câu 4: Mùa mưa phòng thối rễ thế nào?
Quan trọng nhất: thoát nước + đất tơi + hệ vi sinh đất khỏe, đừng để gốc úng.
Anh/chị nhắn em Zalo 0911229875 (nếu khó tìm, nhắn số dự phòng 0935935015) gửi giúp em 1–2 hình rễ + hình đất dưới gốc + vườn đang mùa mưa hay mùa khô, em bắt đúng nguyên nhân và hướng dẫn phác đồ theo vườn mình cho nhanh nha.